जीवनमा घमण्ड कति जरुरी ?

घमण्ड शब्दले आफु अरु भन्दा जान्ने सुन्ने हुँ भन्ने अवगत गराउँदछ । यहाँ धनको घमण्ड गर्नेहरुको संख्या व्यापक भेटिने गर्छ । हुन त घमण्ड गर्नेलाई धन नै चाहिन्छ भन्ने छैन । चाहिने नचाहिने सबै कुरामा घमण्ड गर्नेहरु पनि प्रशस्त भेट्टिने गर्दछन् । घमण्ड गर्नु राम्रो कुरा कदम कदाचित हुनै सक्दैन । तर मानिसमा केही मात्रामा यसको उपस्थितिले फाइदा नै गराएको हुन्छ । घमण्डले उन्नति गर्न उत्पेरित गराएको हुन्छ । त्यसले त्यति धन कमाएको छ मैले त्यो भन्दा बढी कमाउछु या त्यो भन्दा धेरै पढ्छु यस्तै यस्तै कुराले मानिसमा प्रगति गर्ने भावना सिर्जना भएको हुन्छ । तर कतिपय मानिसमा घमण्डको नकारात्मक प्रभाव पर्न गई आफ्नो स्व-अस्तित्व बिर्सी मन बुद्दी दुवैले अन्धो हुने गर्दछन् । सबैको अगाडी आफुलाई मपाई बनाउन गर्ने यत्नको घमण्ड र आफ्नो विकासका साथै जनसेवाको लागि लक्ष्य प्रेरित प्रगतिको घमण्ड गर्नु नितान्त फरक कुरा हो । आफ्नो मनको अठोट पनि एउटा घमण्ड नै हो तर यसले एउटा निर्देशित दिशा दिएको हुँदा मानिस प्रगति तिर लम्किन्छ । अठोटको घमण्डले जो कोही पनि आफुले लिएको लक्ष्य सम्म पुग्ने लगभग पक्का हुन्छ । यो कोही यदि प्रतिस्पर्धामा विश्वास राख्ने र जितको दौडमा रहेछ भने उसको अठोट मानव कल्याणमा होइन खुद उसको कल्याणमा मोडिन पुग्छ । र, ऊ एउटा अति घमण्डी मानिस बन्दछ । यस्ता कोहीले नाम दाम दुवै कमाए पनि समाजको नजरमा उसको खासै इज्जत नहुने पक्का हो । आफ्नो प्रगतिको लागि कसैलाई आदर्श बनाउनु र त्यो उचाई सम्म पुग्ने लक्ष्य लिनु सानो घमण्ड हुन सक्दैन । तर आदर्श मान्नेलाई जित्ने प्रयत्न कसैले गर्दैन । त्यसैले यस्ता व्यक्तिको लक्ष्य प्राप्ति समाजको लागि कल्याणकारी हुने कुरा सबैले स्वीकार्नै पर्छ । मानव मात्र एउटा यस्तो प्राणी हो यो धर्तिमा जसले चाहेमा आफ्ना विशेष गुणहरु अरु मानिसलाई दिन वा सिकाउन सक्दछ । तर घमण्ड गर्नेले आफ्नो गुण अरुलाई दिन कहिल्यै सकेको हुदैन । किनकी उसलाई यो डर सदा रहन्छ कता ऊ भन्दा उसको बिद्यामा अरु बढी जान्ने हुने हुन कि भन्ने । तर साच्चै नै प्रकृति मैत्री व्यक्ति त्यो हो जसले आफ्ना राम्रा गुण सबैलाई बाँड्दै सिकाउदै जान्छ । यस्ता महापुरुषबाट समाजले, देशले सही दिशा पाउने कुरा युधिष्टिरको बाणी जस्तै सत्य हो । अन्त्यमा, घमण्ड त्यो चिज हो जुन जाने धर्तिमा स्वर्ग बनाउन सघाउछ भने नजाने नर्कमा बस्न बाध्य गराउँछ ।

CopyRight:Raju Subedi